|
Хьалхара весет : "Ла илах1а
иллаллах1"- аларан дазалла
-Абý
Х1урайратах
/Дéла
рéза
хуьлда
цунна/ ,
цо
элира : « Ас
элира : « Х1ай
Дéлан
элча !
Мила
ву
къéмат
дийнахь
нáхех
хьан
шафá1атца
шá
вунό
воккхавéвийра
верг ? » .
Дéлан
элчанό
/Дéлéра
къинхéтам
,
маршό
хуьлда
цунна/
элира : «
/Дéлόра/
Бакъ
долуш
,
со
тешна
/ма/
вара
,
х1ай
Абу
Х1урайра
,
х1окху
хьадийсах
/лаьцна/
хьоьл
хьалха
цхьаммό
а
сайга
хоттург
ца
хиларх
,
сайна
хьадийса
т1ехь
хьан
/йолу/
сутаралла
гарна :
Нáхех
сан
шафá1атца
шá
вунό
воккхавéвийра
верг
/дéра
ву/ ,
шá
аьлларг : « Лá
илáх1а
иллаллáх1 »
-
ц1енна
шен
дагчуьра
,
йа
шен
дéг1éра »
И
дáлийна
Альбухарийс .
-Ассáмит
к1ентах 1убáдатах /Дéла реза хуьлда цунна/ , пайхамарегара /Дéлера къинхетам
, маршо хуьлда цунна/ , цо элира : « Шá
тоьшалла динарг /милла велахь/ : Аллах1 вόцург
кхин дéла вац , шá цхьаъ ву Иза , дéкъахо вац Цуьнан , баккъалла а Мухьаммад
Цуьнан лай а , Цуьнан элчá а ву , баккъаллá а 1ийсá /пайхамар/ Аллах1ан лай
а , Цуьнан элчá а , Цό
шá Маремега тесна /долу/ Цуьнан дош а , Цуьнгара сá а ду ,
ялсамани бакъ ю , жоьжахати бакъ ю /аьлла/ . Аллах1а иза ялсамани чу
вохуьйтур ву , иза шена т1ехь
/цо еш/ хиллачу 1амална т1ехь /делла дарж долуш/
.
И далийна шина Шайхасá а
, Аттирмизийс а .
Джунáдас т1едáлийна : « ялсаманин борх1 наь1арех
шена лиъначухула »
И далийна Альбухарийс а , лафз /áларан куц/ цуьнан ду ,
Муслимас а .
Муслиман кхéчуьнгахь : «Ша тоьшалла динарг /милла велахь/
: Аллах1 воцург кхин Дела вац , баккъаллла а Мухьаммад Делан элча ву /аьлла/
Дáла цунна хьáрам йина жоьжахати »
Шолг1а весет
:"Дела цхьаъ варехь"
1аббáсан
к1ентах /Дéла
рéза хуьлда цунна/ ,
цό аьлла : « Цхьана дийнахь со
вара пайхамарна /Дéлéра
къинхетам , маршό хуьлда цунна/ т1éхьá /хиъна/ , цό /соьга/ элира : « Х1ай
к1ант ! Баккъалла а ас хьýна 1áмор ду цхьа дешнаш : Аллах1 ларвéлахь , Цό
хьо ларвийра ву /хьýна/ , Аллах1 ларвéлахь , /т1аккха/ хьýна карор ву Иза
хьайна хьалхá , айхьа /до1ангахь/ дехча – Аллах1é дéхалахь , айхьа г1одехча
– Аллах1é г1одéхалахь , хьýна хаийла баккъаллá а /х1ара/ уммат хьýна цхьана
х1уманца /цхьа/ пайда барна гулделча , цáра хьуна /цхьá/ пайда бийра ма
бáцара , бакъ долуш шá Аллах1а хьýна яздина хиллачуьнца бен , /иштта/ уьш
гулбелча хьуна цхьана х1уманца /цхьа/ зен дарна , цáра хьуна зен дийра ма
дáцара , бакъ долуш шá Аллах1а хьýна яздина хиллачуьнца бен , къόламаш
д1аъайдина , тептарш дакъаделла » .
И дáлийна Аттирмизийс . Цό элира хьадийс
хьасанун /дика/ сохьийхь /нийса/ ду .
Аттирмизий вόцуш кхечό
дийцарехь : «Аллах1 ларвéлахь , /т1аккха/ хьýна карор ву Иза хьайна
хьалхá , Аллах1 вовзалахь парг1атонгахь , /т1аккха/ Цунна хьо вевзара ву /хьуна/
халонгахь , хьýна хаийла баккъалла а шá хьо галваьккхинарг ца хилла хьýна
т1е /дика , вόн/ даийтарна , /йа/ шá /диканах , вόнах/ хьýна т1е деанарг ца
хилла хьо галваккхарна , хьýна хаийла баккъаллá а тόлам сόбарца /хуьлуш/ буй
, баккъаллá а парг1атό сингаттамца /хуьлуш/ юй , баккъалла а халонца
/йόг1уш/ парг1ато юй !
Кхоалг1а
весет : "1илма 1амадаран дазалла"
Альмухáрикъ к1ентах Къубайсатах /Дéла рéза хуьлда цунна/ , цό
аьлла : « Со веара Дéлан элча /Дéлéра къинхетам ,
маршό хуьлда цунна/ волчу , т1аккха цо /соьга/ элира : « Х1ай Къубайса ! Хьо
сте вáлийна ? » . Ас элира : « Шераш д1адахна сан , д1аь1ахк юткъа елла сан
, цундела хьо волчу хьоьга сайна Лекхачу Дáла шéца пайда бийра берг
1áмадайта веана со » , /т1аккха/ цό элира : «Х1ай Къубайса ! Хьо т1улганá а
, диттанá а , юьртанá а уллéхула ма ца ваьлла , цό хьайна /Дéлéра/ гечдар
дехнá бен . Х1ай Къубайса ! Айхьа 1уьйра ламаз дича , ахь áла кхузза :
Субхьáналлáх1ил-1аз1ийм ва бихьамдих1и , /т1аккха/ хьо тόлур ву б1аьрзаллех
, прокáзех , энаша лáцарех /парáличех/ . Х1ай Къубайса ! Ахь áла : « Х1ай
везан Дéла ! Баккъалла а ас Хьоьга доьху Хьýна гергахь долчух , йалхаéхьа
суна т1е хьан комаьршалла , бáржабéхьа сýна т1е Хьан къинхéтам , диссадéхьа
суна т1е Хьан беркаташ ! » .
И дийцина Имам Ахьмада .
/х1окху сийлахьчу
весéтό
т1енисво 1илма
1áмадаран сийлаллийна/
Абý Дардáъан /Дéла рéза хуьлда цунна/ хьадийсехь деана , цό
аьлла : « Сýна
хезна элчанό /Дéлéра къинхéтам , маршо хуьлда цунна/ όлуш : « Шéна чохь
1илма лохучу новкъа шá ваьлларг /милла велахь/ , Аллах1а цунна áтта бина
ялсамани боьду некъ , баккъалла а малийкаша шайн т1éмаш ма доьхку 1илма
лоьхучунна , цо дечунна реза хилла , баккъалла а 1éламстагна гечдар ма доьху
стигланашкахь мел долчό а , лаьттахь мел долчό а , хичуьра ч1éрашá а т1ехь ,
1éламстеган /шá/ 1ибáдат дечу стаганна т1ехь долу дазалла , беттан кхидолчу
сéдарчашна т1ехь долу дазалла санна ду , баккъалла а 1éламнáх пайхамарийн
вéрасаш бу , баккъалла а пайхамараша ца дитана /дешин/ дийнáр а , /детин/
дирх1ам а , баккъалла а цáра дитана 1илма , и схьаэцначо доккха дáкъа
схьаэцна .
И дийцина Абý
Дáвудас
, Аттирмизийс
, Ибну Мáжас
, шен сахьийхь чохь Ибну Хьиббáнас , Альбайх1акъийс .
Сафвáн
ибн 1ассáл
Альмурáдийх
/Дéла рéза хуьлда цунна/ , цό аьлла : « Со веара
Дéлан элча /Дéлéра къинхетам , маршό хуьлда цунна/ волчу , маьждигехь вара
иза , шен ц1éчу όбанна т1е тевжиина 1аьш , /т1аккха/ ас цуьнга элира : « Х1ай
Дéлан элча ! Баккъалла а со хьо волчу
веана
1илма
/1áмадар/
лоьхуш »
, /т1аккха/
цό /соьга/
элира : « Марша вог1ийла 1илма лоьхург , баккъалла а 1илма лоьхучунна го
буьллу малийкаша шайн т1éмашца , цул т1аьхьа вовшашна кошкара ховшу уьш
дуьненан стигала хьала кхаччалц , цό лоьхург шайн дéзарна »
.
И дийцина Ахьмадас
, Атт1абарáнийс
а дикачу иснáдаца
/з1éца/
, лафз шен долуш , Ибну Хьиббáнас шен сахьийхь чохь , Альхьáкимас , цо элира
иснáд сахьийхь ду .
Диолг1а весет : "Бáланехь /г1айг1анехь/ волчунна
орцах вáлар"
Ибн 1умарах
/Дéла рéза хуьлда
цунна/ , баккъаллá
а Дéлан элчанό /Дéлéра
къинхéтам ,
маршό хуьлда цунна/
элира /аьлла/ : « Бусалба
стаг бусалба стеган ваша ву , цо цунна зулам ца до
, /бáланехь/
д1атесна ца вуьту цό
иза . Шá
шен вешин хьаштόнехь
/г1о деш/ верг /милла велахь/ ,
Аллах1
цуьнан хьаштόнехь /г1о деш/ хир
ву , шá
бусалбанах /цхьа/
г1айг1а д1аэцнарг
/милла велахь/ ,
Дáла и бахьана долуш цуьнах д1аоьцур
ю къéмат дийнан г1айг1анашха
/йолу/ цхьа г1айг1а
, шá
бусалба стаг 1όра ца ваьккхинарг
/нáхала ца ваьккхинарг ,
хьулвинарг милла велахь/ , Аллах1а
иза 1όра /нáхала/
воккхур вац /хьулвийр ву/
къéмат дийнахь »
Шéгахь барт хилла хьадийс /Муттафакъ 1алайх1и/
Абу Х1урайратах / Дéла
рéза хуьлда цунна/ , пайхамарах /Дéлéра къинхéтам , маршό хуьлда цунна/
элира /аьлла/ : « Шá муъмастагах дуьнéнан г1айг1анашха /йолу/ цхьа
г1айг1а д1аъайбинарг /милла велахь/ , Аллах1а цуьнах д1аойбур ю къéмат
дийнан г1айг1анашха /йолу/ цхьа г1айг1а , халаволлучунна /пéкъарна/ парг1ато
йинарг /милла велахь/ , Аллах1а цунна парг1ато йийра ю дуьнéнахь а ,
эхартахь а , шá
бусалба стаг 1όра ца ваьккхинарг /нáхала
ца ваьккхинарг , хьулвинарг милла велахь/ ,
Аллах1а иза 1όра /нáхала/
воккхур вац /хьулвийр ву/
дуьнéнахь а , эхартахь а , Шéна чохь 1илма лохучу новкъа шá ваьлларг /милла
велахь/ , Аллах1а цунна áтта бийра бу ялсамани боьду некъ , цхьá а къам
гуллур дац лекхаволчу Дéлан х1усамашха /йолу/ цхьана х1усамехь - шаьш Дéлан
жайна /Къуръан/ доьшуш а , шайна юккъехь и 1áмадеш а - шайна т1е синтем
боьссинá а , къинхéтамό шаьш хьулбинá а , малийкаш шайна гό бинá а , Аллах1а
Шéна гергарчарна уллехь шаьш хьахийнá а бен . Шен 1амал ледара хилларг , шен
схьаваларό /тайпа-тукхамо къинойх/ хьалха ца ваьккхина » .
И дийцина Муслима
Пхиолг1а весет :
« Дáлла сужуд даран дазалла »
Ми1дáн ибн Аби
Т1алхьатах /Дéла рéза хуьлда цунна/ , цό элира , со дуьхьал кхийтара
Дéлан элчанан /Дéлéра къинхéтам , маршό хуьлда цунна/ лайна , т1аккха ас
элира : « Дийцахь суна , Ас шá йича со Дáла шéца ялсамани вохуьйтур волчу
1амалах лаьцна » , йа цо элира , ас элира : « Дáлла уггар дукхаезачу 1амалах
лаьцна » , т1аккха иза вист ца хилира , юхá а хаьттира ас , т1аккхá а вист
ца хилира иза , т1аккха ас цуьнга кхоазлаг1а хаьттира , т1аккха цо элира : « Ас
цуьнах лаьцна пайхамаре /Дéлéра къинхéтам , маршо хуьлда цунна/ хаьттинéра ,
т1аккха цо/соьга/ элира : « Сужуд дукха дéлахь , баккъалла а ахь Дáлла сужуд
дийра ма дац , Дáла и бахьана долуш хьо даржехь лакхаваьккхинá а , хьýна
т1éра къа д1адаьккхинá а бен »
И дáлийна Муслима , Аттирмизийс , Аннасáийс ,
ибн Мáжас .
1убáдат ибн Ассόмитах /Дéла
рéза хуьлда цунна/ , баккъаллá а цунна хезза пайхамара /Дéлéра къинхéтам
, маршό хуьлда цунна/ όлуш/ : « Цхьана лайнό Дáлла цхьа сужуд дийра ма дац ,
Дáла шéна и бахьана долуш дика яздинá а , шéна т1éра вон д1адайинá а , шá
даржехь лакхаваьккхинá а бен . Цундéла сужуд дукха дéлаш ! »
И дáлийна ибн Мáжас нийсачу иснáдаца
Хьузайфатах /Дéла рéза
хуьлда цунна/ , цό элира : « Дéлан элчанό /Дéлéра къинхéтам , маршό
хуьлда цунна/ элира /аьлла/ : « Цхьá хьал ма дац , лай шéна т1ехь хуьлуш
/волу/ , Дáлла сов дукха дéзаш , Цунна шá сужудé вахана гарал а , /Дáлла
хьесталуш/ шен юхь лаьттах д1алатош »
И дáлийна Атт1абарáнийс « Альавсат1 »
жайни чохь .
|